در ناوگان حمل و نقل دریایی می‌توان کشتی‌ها را از نظر مسیر و برنامه تردد و همچنین از نظر ساختار و کاربرد تقسیم بندی کرد. کشتی‌ها از نظر مسیر و برنامه تردد به دو گروه خطوط منظم یا لاینر و خطوط نامنظم با ترمپ تقسیم‌بندی می‌شوند. کشتی‌های لاینر، خدمات حمل و نقل دریایی را با کشتی های نام برده شده، بنادر ثابت و مشخص، برنامه حرکت ثابت و منظم و اغلب با قیمت تعیین شده و ثابت ارائه می‌دهند.

اما کشتی‌های ترمپ در خطوط معینی حرکت نمی‌کنند و محموله ها را به نقاط مدنظر صاحبان کالا حمل می‌کنند. حرکت کشتی‌ها بر اساس موقعیت بار در زمان و مکان نامنظم صورت می‌گیرد. بیشتر کشتی های ترمپ برای بهره‌برداری جهانی منظور شده اند و به تکرار سفر دریایی در یک مسیر معین محدود نمی‌شوند. بازار کشتیرانی ترمپ را می‌توان یک بازار رقابتی با اجاره‌کنندگان و مالکان متعدد است. از آنجا که نرخ کرایه‌ها در این بازار اغلب در حال نوسان است، کشتیرانی ترمپ یک فعالیت پرریسک محسوب می‌شود.

کشتی های جنرال کارگو

از کشتی‌های چند منظوره یا جنرال کارگو برای بارگیری و انبار کردن انواع گسترده کالا در اشکال مختلف از جمله بشکه، عدل و پالت استفاده می‌شود. در شرایط حمل و نقل دریایی محصولات جنگلی، ماشین آلات سنگین یا صنعتی، مواد غذایی، کانتینر و دیگر کالا ها را با این نوع از کشتی‌ها حمل می‌کنند. این کالاها در انبارهای عمومی جای داده می‌شوند که مخصوص کالای خاصی نیستند. کشتی‌های جنرال کارگو با ورود کشتی‌های فله‌بر و سپس کشتی‌های کانتینری با استقبال کمتری مواجه شده اما کماکان دارای بیشترین تعداد شناورهای کالابر در ناوگان جهانی حمل و نقل دریایی است.

 

کشتی‌های فله بر خشک

کالای فله‌ای به کالای بدون بسته‌بندی گفته می‌شود و کشتی فله بر از انواع کشتی‌های تجاری است که برای شرایط حمل و نقل دریایی محموله‌های خشک مانند ذغال سنگ، سنگ‌های معدنی، سنگ آهن، غلات، کاکائو، کود شیمیایی، خوراک دام و دیگر محموله‌های خشک طراحی شده است. عرشه این کشتی‌‌ها مسطح است و در آن درب‌های ضد آب از محموله‌ها در مقابل نشت آب حفاظت می‌کند. امروزه حدود یک سوم ناوگان تجاری کشتی‌های جهان به کشتی‌های فله بر اختصاص یافته است.

کشتی های نفتکش

همانطور که از نام این کشتی‌ها پیداست، از آن‌ها برای حمل و نقل دریایی نفت و محمولات نفتی استفاده می‌شود. به علت استفاده از پمپ، سرعت بارگیری و تخلیه در این کشتی ها سریع‌تر از انواع دیگر است. نفتکش‌ها، شناورهای ویژه‌ای برای حمل مقادیر بالای نفت با استفاده از دو نوع تانکر ویژه نفت خام و فراورده‌های نفتی است. بنابر آمار ارائه شده، بالاترین درصد حمل و نقل دریایی به کشتی‌های نفتکش اختصاص دارد.

کشتی های رو-رو

این کشتی ها مجهز به سکوی مخصوص برای حمل وسایل نقلیه حامل کالا یا مسافر است. همچنین در این کشتی‌ها طبقات مختلف و متحرک وجود دارد تا از فضای آن به بهترین شکل استفاده شود. این نوع کشتی‌ها برای مسافرانی که با خودرو شخصی سفر می‌کنند مناسب است و نیز در واردات و صادرات خودرو یا محموله‌هایی که برای انتقال نیازمند تجهیزات هستند بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کشتی های کانتینربر:

این کشتی‌ها برای حمل و نقل محموله‌ها در انواع کانتینرها طراحی شده است. بارگیری و حمل آسان کانتینرها و محافظت از کالا امتیازهای استفاده از کشتی‌های کانتینربر است. کانتینر ویژه کالاهاى بسته‌بندى‌شده ، کانتینر یخچالى براى کالاهای فاسدشدنی، کانتینر روباز و کانتینر مخصوص کالاهاى فله از انواع کانتینرهای مورد استفاده در شرایط حمل و نقل دریایی است.

کشتی مسافربری

با گسترش صنعت گردشگری، پیشرفت‌های چشمگیری در کشتی‎های مسافری با ظرفیت معمولا بیش از چهارهزار نفر ایجاد شده است. امروزه کشتی‌های مسافربری مجهز به استراحتگاه‌های مجهز و مدرن، رمپ ورود خودرو، سینما، استخر و بیمارستان است.

 

کشتی‌های‌ LNG

LNGماده حاصل‌ از میعان‌ گاز طبیعی‌ است‌ که‌ تنها به این شکل قابل‌ حمل‌ است. کشتی‌های‌ حامل‌ LNG به صورت دوجداره، مطابق با استانداردهای صنعتی و با ایمنی بالا طراحی شده‌اند. پس‌ از انتقال‌، LNG در پایانه‌ها مجدد به‌ حالت‌ گازی درمی‌آید.

کشتی های یخچالی

این کشتی‌ها برای حمل مواد غذایی فاسد شدنی استفاده می‌شود و دارای سردخانه‌های مخصوص با برودت متناسب با محموله کشتی است. با وجود کشتی‌هایی با قابلیت حمل کانتینر یخچالی، تمایل بازار برای کشتیهای یخچالی کاهش یافته است.

کشتی‌های دوبه بر

این نوع از کشتی‌ها جهت حمل شناورهای دیگر مخصوصا دوبه ها استفاده می‌شود که دارای جرثقیل برای بارگیری و تخلیه دوبه است. دوبه شناوری با فضای توخالی است که برای حمل کالا به اسکله‌هایی با عمق کم و رودخانه‌های غیر قابل کشتیرانی استفاده می‌شود.